معرفی رشته مهندسی معدن
مهندسی معدن به زبان ساده:
مهندسی معدن (به انگلیسی: Mining engineering) مجموعه علوم و فنونی است که از اکتشاف یک کانسار (ذخیره معدنی با ارزش اقتصادی) آغاز و تا فرآوری آن ادامه مییابد. مهندسی معدن به عنوان اولین رشتهٔ مهندسی آکادمیک تاریخ برای اولین بار در انگلستان پایه گذاری شده است. اولین علمی است که بشریت از ابتدای وجود خود تاکنون با آن ارتباط نزدیکی داشتهاست. این حرفه به علت شرایط سخت کاری، یکی از ۱۰ حرفه دشوار جهان شناخته شدهاست.
نکتـه = این رشته از نظر رتبه انتخاب رشتـه ای مشابه رشته مهندسی راه آهن با می باشد.
از دوران ماقبل تاریخ تا به امروز، معدن نقش برجستهای در پایداری بشریت ایفا کردهاست. از آغاز تمدن مردم از سنگ و سرامیک استفاده میکردند تا که بعدها از فلزات سطحی زمین و نزدیک به سطح زمین بهرهبرداری کردند. تمامی اینها به عنوان سلاح یا ابزار زندگی مورد استفاده قرار میگرفتند. برای مثال سنگ چخماق با کیفیت بالا در شمال فرانسه و جنوب انگلستان برای تولید آتش و شکستن سنگها مورد استفاده قرار میگرفتهاست. معادن سنگ چخماق در مناطق گچی کشف شدند جایی که چاههایی در درون درز و شکافها در زیرزمین تعبیه شده بودند تا به محلهای برداشت برسند. قدیمیترین معدن شناخته شده در آثار باستانی “Lion Cave” در سوازیلند است در این معدن سن یابی نیمه عمر کربن حدود ۴۳۰۰۰ سال را نشان میدهد. در دوره دوم عصر حجر قدیم یا کهنه سنگی مردم از این معدن هماتیت استخراج میکردند. رومیان باستان نوآوران مهندسی معدن بودند. رومیان روشهای معدنی را در مقیاسهای بزرگ گسترش دادند، شاید قابل توجه ترین فعالیتها استفاده از روشهای هیدرولیک بود، آنها حجم وسیعی از آب را با استفاده از چندین قنات به معادن دست بالا انتقال میدادند، سنگ در معرض یک آتش محیطی قرار میگرفت و با آب به آن شوک حرارتی داده میشد در نتیجه سنگ ترک خورده و خرد میشد. همچنین رومیها در برخی معادن خود از ماشین آلاتی با قدرت آب استفاده میکرند.
رشته مهندسی معدن یکی از رشتههای فنی و مهندسیه که بیشتر با کشف، استخراج و فرآوری مواد معدنی سروکار داره؛ اگه به چیزایی مثل زمینشناسی، سنگها و معادن علاقه داری، این رشته میتونه برات جذاب باشه! مهندس معدن باید بتونه معادن رو پیدا کنه، طراحی کنه که چجوری بهینه ازشون استخراج بشه و حتی روشهای ایمن کار کردن تو معادن رو بررسی کنه. توی مهندسی معدن با درسهایی مثل زمینشناسی، مکانیک سنگ، تهویه معادن و حتی نرمافزارهای تخصصی سر و کار داری. علاوه بر این، تو کار هم بیشتر وقتها باید توی محیطهای خارج از شهر و جاهای سخت کار کنی، چون بیشتر معادن تو مناطق کوهستانی و دور افتادهست.
آیا مهندسی معدن رشته خوبیه؟
خوب یا بد بودن یک رشته، کاملاً به خودت و علایقت برمیگرده؛ مهندسی معدن رشتهایه که اگه به طبیعت، زمینشناسی، محیطهای بیرون از شهر و کارهای عملی علاقه داشته باشی، میتونه برات فوقالعاده باشه. اما اگه فکر میکنی کار تو محیطهای سخت و دور از شهر برات جذاب نیست یا به کار اداری علاقه داری، ممکنه این رشته برات مناسب نباشه. از لحاظ بازار کار هم، وضعیتش نسبتاً خوبه. تو صنایع معدنی، پروژههای عمرانی بزرگ و حتی شرکتهای نفت و گاز هم نیاز به مهندس معدن دارن. اما از طرف دیگه، باید آماده باشی که شاید شرایط کاری سخت باشه و همیشه پشت میز نباشی!
دانشگاههای دارای رشته مهندسی معدن
- دانشگاه تهران
- دانشگاه صنعتی امیرکبیر
- دانشگاه صنعتی اصفهان
- دانشگاه یزد
- دانشگاه تربیت مدرس
- دانشگاه صنعتی شاهرود
- دانشگاه شهید باهنر کرمان
- دانشگاه صنعتی بیرجند
- دانشگاه ولیعصر رفسنجان
- دانشگاه صنعتی همدان
- دانشگاه بیرجند
- دانشگاه صنعتی ارومیه
- دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره) قزوین
- دانشگاه کاشان
- دانشگاه صنعتی اراک
- دانشگاه کردستان
- دانشگاه سیستان و بلوچستان
- دانشگاه گناباد
- دانشگاه زنجان
- دانشگاه لرستان
- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب
- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
- دانشگاه آزاد اسلامی اردکان
- دانشگاه آزاد اسلامی بافق یزد
- دانشگاه آزاد اسلامی قائم شهر
- دانشگاه آزاد اسلامی شاهرود
- دانشگاه آزاد اسلامی لاهیجان
- دانشگاه آزاد اسلامی کرمان
- دانشگاه آزاد اسلامی محلات
- دانشگاه آزاد اسلامی میمه
بازارکار مهندسی معدن
بازار کار این رشته همچون رشته مهندسی اپتیک و لیزر و فرصتهای شغلی مهندسی معدن توی ایران و حتی خارج از کشور به طور کلی بد نیست، ولی به محل زندگی و شرایط اقتصادی هم بستگی داره. توی ایران، صنعت معدن یکی از بزرگترین صنایعست، چون کشور ما منابع معدنی زیادی داره؛ از طلا و مس گرفته تا سنگآهن و زغالسنگ. به همین خاطر، شرکتهای زیادی تو این حوزه فعالن و مهندسان معدن برای مدیریت و بهرهبرداری از این معادن نیاز دارن.
فرصتهای شغلی برای مهندسان معدن
- شرکتهای استخراج معادن
- کارخانههای فرآوری مواد معدنی
- شرکتهای نفت و گاز
- سازمانهای دولتی مثل وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان زمینشناسی و سازمان محیط زیست
- پروژههای عمرانی بزرگ توی ساخت سدها، تونلها، راهها و پروژههای عمرانی
- موسسات تحقیقاتی و دانشگاهها
مهندسی معدن چند واحد و چند ترم است؟
دروس پایه و تخصصی رشته مهندسی معدن در 140 واحد درسی و طی 8 ترم یا 4 سال تحصیلی به دانشجویان ارائه میشه.
دروس مشترک در گرایشهای مختلف مهندسی معدن
- ریاضی
- معادلات دیفرانسیل
- آمار و احتمالات مهندسی
- برنامهنویسی کامپیوتر
- فیزیک
- محاسبات عددی
- شیمی عمومی
- نقشهکشی صنعتی
- اجزاء ماشین
- استاتیک
- دینامیک
- مقاومت مصالح
- مکانیک سیالات
- شیمی فیزیک
- نقشهبرداری عمومی
- عملیات نقشهبرداری
- زمینشناسی عمومی
- زمینشناسی ساختمانی
- زمینشناسی اقتصادی
- مکانیک سنگ
- اقتصاد معدنی
- کانهآرایی
گرایش اکتشاف معدن
مهندس معدن در گرایش اکتشاف، پس از کشف معدن، نوع و شکل مواد معدنی را تعیین کرده و به ارزیابی اقتصادی، میزان ذخیره و همچنین چگونگی استخراج منابع معدنی میپردازد. در این گرایش دانشجویان درباره مکانیک سنگ، زمانشناسی ساختمانی، ژئوفیزیک و زمینشناسی معدنی مطالعه میکنند.
گرایش استخراج معدن
گرایش استخراج، شامل عملیات حفاری و آتشباری به منظور خردکردن سنگ، بارگیری و باربری و در اغلب اوقات سنگشکنی به منظور رساندن ابعاد “کانسنگ” به اندازه مناسب است. این عملیات میتواند در معادن روباز، زیرزمینی و در موارد محدودی در دریا انجام گیرد.
دروس تخصصی گرایش استخراج معدن
- مبانی مهندسی برق
- ماشینهای حرارتی
- کانیشناسی
- سنگشناسی
- برداشت زمینشناسی
- کارتوگرافی و فتوژئولوژی
- اصول اکتشاف و ارزیابی ذخایر
- بازدید معدن
- چالزنی و آتشباری
- حفره چاه و تونل
- ترابری در معادن
- نگهداری در معادن
- تهویه در معادن
- روشهای استخراج روباز
- روشهای استخراج زیرزمینی
- نقشهبرداری معدنی
- آبکشی در معادن
- کانهآرایی
- خدمات فنی در معادن
- اصول طراحی معادن
آیا ورود به رشته مهندسی معدن بدون شرکت در کنکور امکان پذیره؟
طبق لیست منتشر شده از رشتههای بدون کنکور ریاضی، امکان ورود به رشته مهندسی معدن، بدون شرکت در کنکور سراسری وجود داره. بهتره سایت دانشگاه مد نظرت رو بررسی کنی تا از زمان ثبتنام رشتههای بدون کنکور و شرایط ثبتنام این رشتهها آگاه بشی.
در آخر، مهندسی معدن یکی از رشتههای جذاب و کاربردی در حوزه فنی و مهندسیه که با کشف، استخراج و فرآوری مواد معدنی سروکار دارد. این رشته برای علاقهمندان به طبیعت، زمینشناسی و کارهای عملی مناسب بوده و فرصتهای شغلی گستردهای در صنایع معدنی، نفت و گاز، پروژههای عمرانی و سازمانهای دولتی فراهم میکنه. اگرچه در حال حاضر، بازارکار خیلی عالی نداره؛ اما به دلیل موقعیت و جغرافیای ایران، رشتهی قابل پیشرفتیه. اگر به دنبال شغلی چالشی و پر از ماجراجویی هستین و آمادهاین در محیطهای مختلف کار کنین، مهندسی معدن میتونه انتخاب مناسبی باشه.
مصاحبه معرفی رشته مهندسی معدن
این مصاحبه به صورت کاملا رایگان برای راهنمایی دانش آموزان در انتخاب رشته کنکور کارشناسی تهیه شده است.
متن این مصاحبه به شرح زیر است:
1- توضیح کلی در مورد رشته و گرایشهای مختلف آن (توصیف اجمالی)
2- دروس دبیرستانی شبیه رشته (جهت دید گرفتن داوطلبان نسبت به رشته)
3- شباهت و تفاوت با سایر رشتهها (مثلا تفاوت شیمی و مهندسی شیمی در چیست؟ یا شباهت مکانیک و هوافضا چقدر است؟)
4- توضیح در مورد چارت درسی (دروس سخت، آسان، مهم، بی ربط به رشته و …)
– دروس اصلی
-دروس اختیاری / دروس مربوطه از رشتهها و دانشکدههای دیگر
5- تفاوت رشته با آنچه عموماً دانشآموزان دبیرستانی فکر میکنند و همچنین تصورات و باورهای غلط (مثلا مهندسی مکانیک الزاما فقط در مورد خودرو نیست، یا مهندسی کامپیوتر در مورد کار با ویندوز نیست)
6- زمینههای کاری مختلف جهت آینده شغلی
7- آینده تحصیلی جهت مقاطع بالاتر (هم در داخل هم در خارج)
8- وضعیت مهاجرت با رشته مورد نظر (آیا در خارج از کشور خواهان دارد یا خیر)
9- معایب و نقاط ضعف رشته مهندسی معدن
10- مهارتها و تواناییهای علمی لازم برای ورود به رشته (مثلا مهندسی مکانیک نیاز به پایه ریاضی و فیزیک قوی دارد)
11- روحیات لازم برای ورود به رشته (مثلا روحیه مدیریتی، خلاقیت بالا، مهارتهای ارتباطی قوی یا …)
